บทที่ 1
ความเจริญเติบโตฝ่ายวิญญาณ
จุดมุ่งหมาย เพื่อให้เด็กสนใจเสริมสร้างความเจริญฝ่ายวิญญาณ
ให้เท่าหรือยิ่งกว่า ความเจริญเติบโตฝ่ายกาย
ขั้นที่ 1 กิจกรรม
1. ฉายภาพนิ่งเรื่อง "การเจริญเติบโตในอาณาจักรของพระเจ้า" (เอ.178) ถ้าหากอุปกรณ์ได้ มีเนื้อเรื่องย่อ ๆ ดังนี้
ก. สิ่งสร้างทั้งหลายจะต้องร่วมมือกับพระเป็นเจ้าโดยการพัฒนาตนเองและพระคุณต่าง ๆ ที่พระประทานให้
ข. การพัฒนาร่างกาย คือ การออกกำลัง การเจริญเติบโตกาย
ค. ชีวิตฝ่ายสิติปัญญา การเล่าเรียน
ง. ชีวิตฝ่ายน้ำใจ
จ. ชีวิตฝ่ายวิญญาณ คือ ชีวิตพระหรรษทาน ซึ่งเป็นชีวิตที่เราพูด ถึงในบทเรียนนี้
2. ครูนำภาพแสดงการเกิด การเจริญเติบโตของสัตว์บางประเภทที่เด็กรู้จักดี เช่น ยุง ผีเสื้อ กบ เป็นต้น มาให้เด็กดู เพื่อให้เด็กเห็นขั้นตอนต่าง ๆ ก่อนที่จะกลายมาเป็นยุง ผีเสื้อ หรือกบ เป็นต้น ที่เราเห็นอยู่นี้ เช่นตัวอย่างยุงจะเกิดในน้ำเป็นลูกน้ำก่อน แล้วค่อย ๆ โตขึ้นลอกคราบขึ้นจนกลายเป็นยุงบินไปได้ หรือผีเสื้อ เดิมทีเดียวก็เกิดเป็นหนอนกินใบไม้ เมื่อโตขึ้นก็กลายเป็นตัวดักแด้ชักใยหุ้มตัวเองจนตัวเองโตขึ้นเป็นผีเสื้อ เจาะเปลือกที่หุ้มออกมาแล้วบินไป กบก็เกิดในน้ำเป็นตัวเล็ก ๆ รูปร่างคล้ายปลามีหางว่ายน้ำได้ เราเรียกว่า ลูกอ๊อด เมื่อโตขึ้นหางก็ค่อย ๆ หด จนในที่สุดหายไป กลายเป็นกบตัวเล็ก ๆ ขึ้นจาก น้ำไปหากินต่อไป
3. ที่สุดครูนำภาพการเจริญเติบโตของเด็ก เริ่มตั้งแต่เกิดจนถึงโตเป็นผู้ใหญ่มาให้ดู แล้วชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่างเด็กวัยต่าง ๆ เช่นตอนเกิดมาใหม่ ๆ อายุ 3 เดือน 6 เดือน 1 ปี 2 ปี ฯลฯ เด็กในวัย ต่าง ๆ เหล่านี้มีความสามารถแตกต่างกัน ที่เห็นได้ชัดเจนคือ เมื่อเกิดมาใหม่ ๆ เด็กแทบจะช่วยตัวเองไม่ได้เลย ต้องอาศัยพ่อแม่ทุกอย่างพอโตขึ้นก็ค่อย ๆ ช่วยตัวเองได้ทีละอย่างสองอย่าง เช่น มอง ฟังจับ คว่ำ คลาน นั่ง พูด ฯลฯ เมื่ออายุ 3-4 ปี ก็วิ่งได้ กินข้าวเองได้ อายุ 4-6 ปี ก็แต่งตัวไปโรงเรียนได้ อายุ 10 ปี ก็ชักมีความคิดอ่านรักสวยรักงาม ช่วยการงานทางบ้านได้อายุ 20 ปีขึ้นไปก็สามารถรับผิดชอบ ตั้งครอบครัว ทำการงานเป็นหลักเป็นฐานได้
ขั้นที่ 2 วิเคราะห์
ชีวิตทุกชีวิต ไม่ว่าต้นไม้ สัตว์หรือคน ต่างก็เกิดมาเป็นหน่วยเล็ก ๆ ยังอ่อนแอ ไม่สมบูรณ์แล้วค่อย ๆ เจริญเติบโตขึ้นจนเป็นต้นไม้ใหญ่และคนใหญ่ สัตว์ใหญ่และคนใหญ่พวกเธอก็กำลังเจริญเติบโตอย่างนี้แหละ วันนี้ยังเป็นเด็กอยู่อีกไม่กี่ปีก็จะโตเป็นผู้ใหญ่ รับผิดชอบได้ เป็นพ่อแม่ได้ เป็นครู-บาอาจารย์ได้ เป็นหมอ พ่อค้า ตำรวจ ทหารได้ นี้คือการเจริญเติบโตฝ่ายกาย
ขั้นที่ 3 คำสอน
1. พวกเธอทราบดีว่า เราคริสตังเกิดใหม่ในศีลล้างบาป เราได้รับชีวิตใหม่อีกอย่างหนึ่ง คือชีวิตฝ่ายวิญญาณ หรือชีวิตพระหรรษทานซึ่งเริ่มต้นก็เป็นชีวิตหน่วยเล็ก ๆ ในตัวเรา เหมือนกับเมล็ดพืชเล็ก ๆที่หว่านลงไปในดิน มันจะต้องงอกเป็นต้นอ่อน แล้วค่อย ๆ โตขึ้นจนกลายเป็นตนไม้ใหญ่ เช่นเดียวกับชีวิตฝ่ายกายที่กล่าวมาข้างต้นนั้น เราต้องเจริญเติบโตขึ้นในชีวิตฝ่ายวิญญาณนี้ เครื่องหมายของการเจริญเติบโตก็คือความรัก ซึ่งทำให้เรามี ความสัมพันธ์ที่ดีกับพระ ในพระวาจา ศีลศักดิ์สิทธิ์ การภาวนา และมีความสัมพันธ์ที่ดีกับเพื่อนมนุษย์ในการช่วยเหลือกัน ร่วมมือกันและให้อภัยแก่กัน
2. สิ่งที่ช่วยให้เราเจริญเติบโตฝ่ายวิญญาณนี้ก็คือ ศีลกำลัง ซึ่งประทานพระจิต ให้พลังในการเจริญเติบโต และสามารถยืนหยัดบนเส้นทางไปสู่ความรอดตามแบบฉบับของพระเยซูเจ้า "พระองค์ได้เจริญวัยเติบโตขึ้นทั้งฝ่ายกายและสติปัญญา เป็นที่โปรดปรานของพระเจ้าและคนทั้งปวง" (ลก.2,40 และ 52) นักบุญเปาโลเตือนสติทิโมทีว่า "จงฝึกตนให้ดำเนินชีวิตอยู่ในแนวทางของศาสนาการออกกำลังกายก็มีคุณอยู่บ้างแต่การบริหารทางใจย่อมมีคุณประโยชน์ในทุกด้าน เพราะเป็นทางให้เราได้ชีวิตทั้งในขณะนี้และในเบื้องหน้า" (1ทม.4,8)
3. อาศัยศีลกำลัง เรายังต้องเจริญเติบโตไปเรื่อย ๆ ไม่มีวันสิ้นสุด จนกระทั่งถึงวันสุดท้ายในชีวิตของเรา "ข้าพเจ้าวิ่งชิงชัยจนสุดกำลังและวิ่งมาจนสุดทางแล้ว ข้าพเจ้ารักษาความเชื่อไว้ บัดนี้รางวัลชัยชนะกำลังรอข้าพเจ้าอยู่ รางวัลนั้นคือ ความชอบธรรมเป็นเหมือนมงกุฎซึ่งพระเจ้าผู้ทรงพิพากษาเที่ยงธรรมยิ่ง จะประทานแก่ข้าพเจ้าในวันยิ่งใหญ่นั้น" (2 ทม.4,6-8)
ขั้นที่ 4 ปฏิบัติ
ก. จดเนื้อหาลงสมุด
1.การเกิดใหม่ของคริสตังในศีลล้างบาปได้รับอะไรบ้าง?
ตอบ การเกิดใหม่ของคริสตังในศีลล้างบาป ได้รับชีวิตใหม่คือ ชีวิตฝ่ายวิญญาณ หรือ ชีวิตพระหรรษทาน
2.สิ่งที่ช่วยให้เราเจริญเติบโตฝ่ายวิญญาณคืออะไร?
ตอบ สิ่งที่ช่วยให้เราเจริญเติบโตฝ่ายวิญญาณคือ ศีลกำลัง ซึ่งประทานพระจิต ให้พลังในการเจริญเติบโต และสามารถยืนหยัดบนเส้นทางไปสู้ความรอดตามแบบฉบับของพระเยซูเจ้า
ข. กิจกรรม
1. รื้อฟื้นบทสวดอัญเชิญพระจิต โดยครูอธิบายความหมายว่าเราเชิญพระจิตมาเป็นพลังในการทำงานและการเจริญชีวิตประจำวันของเราเสร็จแล้วพาเด็กไปเฝ้าศีลพร้อม ๆ กัน สวดขอพระจิตเจ้าด้วยความเชื่อและไว้ใจในพระองค์
2. เพื่อแสดงว่าเราเจริญเติบโตฝ่ายวิญญาณ จงช่วยพ่อแม่ทำการงานที่บ้านและช่วยงานที่โรงเรียนโดยมิต้องให้ใครมาบอกมาเตือน
