ตามรอยเท้านักบุญ | 4 พฤศจิกายน

นักบุญชาร์ลส์ บอร์โรเมโอ (Saint Charles Borromeo)

พระสังฆราชผู้ฟื้นฟูพระศาสนจักร และผู้ส่งเสริมการสอนคำสอน I ค.ศ. 1538–1584

“การฟื้นฟูพระศาสนจักร เริ่มต้นจากการฟื้นฟูหัวใจของผู้คน ด้วยความเชื่อ ความสุภาพถ่อมตน และความรัก”

ประวัติของท่าน

        นักบุญชาร์ลส์ บอร์โรเมโอ เกิดเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 1538 ณ ปราสาทอาโรนา ริมทะเลสาบมาจโจเร ทางตอนเหนือของประเทศอิตาลี ท่านเป็นบุตรของเคานต์จิแบร์โต บอร์โรเมโอ และมาร์เกริตา เด เมดิชี ซึ่งเป็นน้องสาวของสมเด็จพระสันตะปาปาปีโอที่ 4

        ท่านเติบโตในตระกูลขุนนางผู้มั่งคั่ง ได้รับการศึกษาอย่างดี และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกด้านกฎหมายพระศาสนจักรและกฎหมายบ้านเมืองจากมหาวิทยาลัยปาเวีย เมื่อ ค.ศ. 1559

        เมื่อพระมาตุลาของท่านได้รับเลือกเป็นสมเด็จพระสันตะปาปาปีโอที่ 4 ชาร์ลส์ได้รับเรียกตัวไปทำงานที่กรุงโรม และได้รับแต่งตั้งเป็นพระคาร์ดินัลตั้งแต่อายุเพียง 22 ปี พร้อมรับผิดชอบงานสำคัญในการบริหารพระศาสนจักร แม้จะมีตำแหน่งสูงและโอกาสใช้ชีวิตอย่างสะดวกสบาย แต่ท่านกลับเลือกอุทิศชีวิตให้กับการฟื้นฟูพระศาสนจักรอย่างจริงจัง

        ท่านมีบทบาทสำคัญในการดำเนินงานช่วงสุดท้ายของสภาสังคายนาแห่งเมืองเทรนต์ (Council of Trent) และมีส่วนในการเตรียมงานจัดทำหนังสือคำสอนโรมัน (Roman Catechism) ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการถ่ายทอดความเชื่อคาทอลิก

        ต่อมาเมื่อดำรงตำแหน่งพระอัครสังฆราชแห่งมิลาน ท่านได้ทุ่มเทชีวิตให้กับการปฏิรูปพระศาสนจักร ทั้งการอบรมพระสงฆ์ การก่อตั้งสามเณราลัย การส่งเสริมการสอนคำสอน และการดูแลประชาชน โดยเฉพาะผู้ยากไร้และผู้เจ็บป่วย

        คติพจน์ประจำตระกูลของท่านคือ “Humilitas” หมายถึง “ความสุภาพถ่อมตน” ซึ่งสะท้อนแนวทางการดำเนินชีวิตและการรับใช้ของท่านอย่างชัดเจน

        นักบุญชาร์ลส์ถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 1584 ขณะมีอายุ 46 ปี และได้รับการประกาศเป็นนักบุญโดยสมเด็จพระสันตะปาปาเปาโลที่ 5 เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1610

เรื่องราวที่น่าจดจำ

1. พระสังฆราชผู้เชื่อว่าการฟื้นฟูพระศาสนจักรต้องเริ่มจากการสร้างคน

        หลังสภาสังคายนาแห่งเมืองเทรนต์ นักบุญชาร์ลส์ตระหนักว่าการฟื้นฟูพระศาสนจักรไม่อาจเกิดขึ้นได้จากการออกกฎระเบียบเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มต้นจากการอบรมผู้ที่จะเป็นผู้อภิบาลและผู้ถ่ายทอดความเชื่อท่านจึงให้ความสำคัญกับการก่อตั้งสามเณราลัย เพื่อเตรียมผู้สมัครเป็นพระสงฆ์ให้มีทั้งความรู้ด้านพระคัมภีร์และเทววิทยา ระเบียบวินัย และชีวิตฝ่ายจิตที่มั่นคง

         ท่านยังส่งเสริมการจัดระบบงานอภิบาลและการศึกษาความเชื่อ เพื่อให้ประชาชนได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง สำหรับนักบุญชาร์ลส์ การปฏิรูปที่แท้จริงไม่ได้เริ่มจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างภายนอกเท่านั้น แต่ต้องเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงหัวใจของผู้ที่รับใช้พระเจ้า

2. พระสังฆราชผู้ลงมือสอนคำสอนด้วยตนเอง

         แม้จะต้องรับผิดชอบงานบริหารอัครสังฆมณฑลมิลานที่กว้างใหญ่ แต่นักบุญชาร์ลส์ไม่เคยมองข้ามความสำคัญของการสอนคำสอน ท่านสนับสนุนสมาคมสอนคำสอน (Confraternity of Christian Doctrine) และส่งเสริมให้ฆราวาสเข้ามามีส่วนร่วมในการถ่ายทอดความเชื่อ โดยเฉพาะการสอนเด็ก ๆ และการเตรียมผู้เรียนให้พร้อมรับศีลศักดิ์สิทธิ์ ท่านไม่ได้เพียงสนับสนุนงานสอนคำสอนจากตำแหน่งผู้บริหาร แต่ยังลงมือสอนและพบปะประชาชนด้วยตนเอง สำหรับท่าน การสอนคำสอนไม่ใช่เพียงการให้ความรู้ทางศาสนา แต่เป็นการช่วยให้ผู้คนรู้จักพระเยซูคริสตเจ้า เข้าใจความเชื่อ และนำพระวรสารไปดำเนินชีวิต ชีวิตของท่านจึงเป็นแบบอย่างสำคัญของผู้ที่ตระหนักว่า การสอนคำสอนเป็นพันธกิจของพระศาสนจักรทั้งมวล

3. พระสังฆราชที่ไม่ทอดทิ้งประชาชนในยามโรคระบาด

        ใน ค.ศ. 1576–1577 เมืองมิลานเผชิญกับโรคระบาดร้ายแรง ผู้คนจำนวนมากเจ็บป่วยและเสียชีวิต ขณะที่ผู้มีฐานะและผู้มีอำนาจบางส่วนเดินทางออกจากเมืองเพื่อหลีกเลี่ยงอันตราย แต่นักบุญชาร์ลส์เลือกอยู่เคียงข้างประชาชน ท่านจัดการช่วยเหลือผู้ป่วยและผู้ยากไร้ จัดหาอาหารและสิ่งจำเป็น ส่งเสริมการภาวนา และออกเยี่ยมเยียนผู้เจ็บป่วยตามสถานที่ต่าง ๆ ท่านนำทรัพย์สินส่วนตัวและทรัพยากรของพระศาสนจักรมาใช้เพื่อบรรเทาความทุกข์ยากของประชาชน แม้ต้องเผชิญกับภาระและความยากลำบากมากมาย ในช่วงเวลาที่ผู้คนเต็มไปด้วยความกลัว นักบุญชาร์ลส์แสดงให้เห็นว่า ผู้อภิบาลที่แท้จริงไม่ใช่ผู้ที่อยู่ห่างไกลจากความทุกข์ของประชาชน แต่เป็นผู้ที่พร้อมอยู่เคียงข้างพวกเขา

        ความรักของท่านไม่ได้ปรากฏเพียงในคำเทศน์สอน แต่ปรากฏผ่านการกระทำและการเสียสละอย่างเป็นรูปธรรม

คำสอนที่สำคัญ

1. ความสุภาพถ่อมตนคือหัวใจของการรับใช้

           แม้จะเกิดในตระกูลขุนนางและได้รับตำแหน่งสำคัญตั้งแต่อายุยังน้อย แต่นักบุญชาร์ลส์เลือกดำเนินชีวิตอย่างเรียบง่าย และใช้ความสามารถของตนเพื่อประโยชน์ของพระศาสนจักร ชีวิตของท่านเตือนเราว่า ตำแหน่งและความรับผิดชอบไม่ใช่เครื่องหมายของความยิ่งใหญ่ แต่เป็นโอกาสในการรับใช้พระเจ้าและเพื่อนมนุษย์

2. การสอนคำสอนคือการช่วยให้ความเชื่อเติบโตในชีวิต

          นักบุญชาร์ลส์ให้ความสำคัญกับการอบรมความเชื่อ เพราะท่านตระหนักว่า คริสตชนจำเป็นต้องรู้จักพระคริสตเจ้าและเข้าใจคำสอนของพระศาสนจักร เพื่อจะสามารถดำเนินชีวิตตามพระวรสารได้ การสอนคำสอนจึงไม่ใช่เพียงการถ่ายทอดเนื้อหา แต่เป็นการร่วมเดินทางกับผู้เรียน เพื่อช่วยให้พวกเขาเติบโตในความเชื่อและความสัมพันธ์กับพระเจ้า

3. ความเชื่อที่แท้จริงต้องนำไปสู่การรับใช้

         ในช่วงโรคระบาด นักบุญชาร์ลส์ไม่ได้เพียงเรียกร้องให้ผู้อื่นแสดงความเมตตา แต่ท่านลงมือช่วยเหลือผู้ทุกข์ยากด้วยตนเอง ท่านแสดงให้เห็นว่า การประกาศพระวรสารจะมีพลังมากยิ่งขึ้น เมื่อผู้ประกาศดำเนินชีวิตเป็นพยานถึงความรักของพระคริสตเจ้า

บทสรุป

        ชีชีวิตของนักบุญชาร์ลส์ บอร์โรเมโอ เตือนเราว่า การฟื้นฟูพระศาสนจักรไม่ได้เริ่มต้นจากอาคารที่ยิ่งใหญ่ กฎระเบียบ หรือโครงสร้างที่สมบูรณ์แบบเท่านั้น แต่เริ่มต้นจากหัวใจของผู้คนที่ได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยความเชื่อ ท่านใช้ความรู้เพื่ออบรมผู้รับใช้พระเจ้า ใช้ความสามารถเพื่อส่งเสริมการสอนคำสอน และใช้ชีวิตของตนเองเพื่ออยู่เคียงข้างประชาชนในยามทุกข์ยาก

“การสอนความเชื่อช่วยให้ผู้คนรู้จักพระเจ้า แต่ชีวิตแห่งความรักทำให้พวกเขามองเห็นพระองค์”