📖 Catechesi Tradendae | ข้อ 61
บทที่ 8 ความปิติยินดีของความเชื่อท่ามกลางโลกที่วุ่นวาย
การสอนคำสอนกับเทววิทยา
61. เมื่อพิจารณาในความหมายนี้ ข้าพเจ้าก็เห็นว่าเป็นสิ่งจำเป็นที่สุดที่ควรจะเข้าใจให้ถ่องแท้ถึงความเกี่ยวพันระหว่างการสอนคำสอนกับเทววิทยา
แน่นอน ความเกี่ยวพันนี้ลึกซึ้งและสำคัญอย่างยิ่ง สำหรับผู้ที่เข้าใจถึงบทบาทของเทววิทยาที่มีต่อความเชื่อที่จะหาสิ่งอื่นมาทดแทนไม่ได้ จึงไม่เป็นสิ่งแปลกที่ความเคลื่อนไหวแต่ละครั้งในเทววิทยาจะส่งผลกระทบถึงการสอนคำสอนด้วยเสมอ
ยุคหลังสภาสังคายนานี้ พระศาสนจักรกำลังผ่านช่วงเวลาที่สำคัญและยุ่งยากในการค้นคว้าทางด้านเทววิทยา ในการตีความหมาย และการอธิบายพระคัมภีร์
พระสังฆราชจากทวีปต่าง ๆ ที่มาร่วมประชุมสมัชชาต่างเผชิญปัญหานี้อย่างตรงไปตรงมาถึงอันตรายอันเกิดจาก “ความสมดุลที่ไร้เสถียรภาพ” ที่ผ่านมาจากเทววิทยาไปสู่การสอนคำสอน และเน้นความจำเป็นที่จะลงมือกระทำอะไรบางอย่าง เพื่อขจัดความยุ่งยากนี้
สมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6 ก็ได้ทรงเผชิญกับปัญหานี้อย่างตรงไปตรงมาไม่แพ้กัน ดังที่มีปรากฏในคำนำพระสมณสาร “การประกาศความเชื่อของตนอย่างสง่า” และในพระดำรัสเตือนในวาระครบรอบ 5 ปีของการปิดสภาสังคายนาสากลวาติกันที่ 2
จุดนี้จะต้องเน้นต่อไปอีก เมื่อการค้นคว้าและการเสนอความคิดเห็นมีอิทธิพลต่อการสอนคำสอนมากเช่นนี้ นักเทววิทยาและนักพระคัมภีร์ทั้งหลาย จึงมีหน้าที่ที่จะระวังไม่ทำให้ประชาชนยึดถือสิ่งที่เป็นเพียงความคิดเห็น หรือยังถกเถียงกันอยู่ในหมู่ผู้เชี่ยวชาญว่าเป็นสิ่งที่แน่นอนแล้ว
ทางด้านครูคำสอนก็พึงใช้วิจารณญาณในการเลือกเฟ้นเฉพาะผลการค้นคว้าทางเทววิทยาที่จะช่วยให้ความกระจ่างในการไตร่ตรองส่วนตัวและในการสอนผู้อื่น
และเช่นเดียวกัน นักเทววิทยาต้องยึดแหล่งที่มาจริง ๆ ของคำสอนนั้น และอยู่ภายใต้คำแนะนำของอำนาจการสั่งสอนของพระศาสนจักร
จงหลีกเลี่ยงการสอนคำสอนที่ทำให้จิตใจของเด็กและเยาวชนปั่นป่วนด้วยทฤษฎีที่ไม่เข้าท่าเข้าทาง ด้วยคำถามที่ไร้ประโยชน์ และการอภิปรายที่ไม่ส่อไปในทางสร้างสรรค์ ซึ่งทั้งหมดนี้ นักบุญเปาโลได้ประณามไว้บ่อย ๆ ในจดหมายอภิบาลของท่าน (เทียบ 1 ทธ. 2:14, 4:1-5)
ของขวัญล้ำค่าที่พระศาสนจักรสามารถหยิบยื่นให้แก่โลกที่โกลาหลและวุ่นวายในโลกของเรานี้ก็คือ การสร้างคริสตชนที่เพียบพร้อมด้วยสิ่งที่เป็นแก่นสารสำหรับชีวิตและเป็นผู้ที่เบิกบานยินดีในความเชื่อของตน
ถ้าการสอนคำสอนปลูกฝังสิ่งนี้ให้แก่คริสตชนแล้ว ครูสอนคำสอนเองก็จะได้รับประโยชน์ด้วย เพราะ
“ผู้ที่ปรารถนาจะเข้าใจตนเองอย่างถ่องแท้ มิใช่เพียงการใช้มาตรฐานที่หยาบ ลำเอียง และผิวเผิน หรือกระทั่งบางครั้งแบบหลงผิด ผู้นั้นจะต้องเข้าหาพระคริสต์ด้วยความกระวนกระวายใจ ความไม่แน่ใจ และแม้กระทั่งความอ่อนแอและความผิดบาปหรือด้วยชีวิตและความตายของเขาเองด้วย
อาจจะกล่าวได้ว่าเขาจะต้องเข้าพระคริสต์พร้อมด้วยตัวเขาเองทั้งหมด และต้อง ‘ใช้’ พระคริสต์ พร้อมทั้งค่อย ๆ ให้ความจริงแก่การอวตารและการไถ่กู้ของพระองค์ซึมซาบเข้าไปในตัวเพื่อจะได้พบตนเอง”
(พระสมณสาร “พระผู้ไถ่กู้มนุษย์” 10 ASS 71 [1971], 274)
— นักบุญสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2
Catechesi Tradendae (การสอนคำสอนในยุคปัจจุบัน), ข้อ 61
