📖 Catechesi Tradendae | ข้อ 60
บทที่ 8 ความปิติยินดีของความเชื่อท่ามกลางโลกที่วุ่นวาย

การค้นคว้ากับความแน่นอนของความเชื่อ

    60. สิ่งที่ท้าทายอย่างยิ่งประการหนึ่งซึ่งมักจะมาจากแนวทางในการเข้าใจความศรัทธา สำนักปรัชญาร่วมสมัยบางแห่งที่ค่อนข้างจะมีอิทธิพลอย่างสูงต่อกระแสเทววิทยาและได้ข้ามมามีอิทธิพลต่องานอภิบาลด้วย ดูจะเน้นว่า เจตคติขั้นพื้นฐานของมนุษย์ก็คือ การแสวงหาสิ่งที่ไร้ขอบเขต ซึ่งเป็นการแสวงหาที่ไม่มีวันจะพบได้

          ในทางเทววิทยาก็เช่นเดียวกันแนวความคิดแบบนี้จะยืนยันอย่างเด็ดขาดว่าความเชื่อไม่ใช่เรื่องที่มีความแน่นอน แต่เป็นเรื่องที่ยังเป็นปัญหา ไม่ใช่เรื่องที่แจ่มแจ้งแล้ว แต่เปรียบเหมือนกันก้าวกระโดดไปในความมืด

          กระแสความคิดเช่นนี้มีคุณประโยชน์ในแง่ที่จะช่วยเตือนสติเราว่าความเชื่อนั้นเกี่ยวข้องกับสิ่งที่เรายังไม่รู้ เพราะเป็นเพียงสิ่งที่เราคาดหวังไว้เท่านั้น นั่นก็คือ เป็นเพียงสิ่งที่เราเห็น “อย่างลาง ๆ ในกระจกเงา” (1 คร. 13:12) และยังเตือนเราอีกว่า พระเจ้าสถิตอยู่ในที่ซึ่งมองไม่เห็น (เทียบ 1 ทธ. 6:16)

           สิ่งทั้งหมดนี้ช่วยให้เราสร้างความเชื่อแบบคริสตชน ซึ่งมิใช่ทัศนคติของผู้ที่เข้าถึงแล้วแต่เป็นการเดินทางไปข้างหน้าเช่นเดียวกับท่านอับราฮัม

          เหตุผลที่ยิ่งกว่านั้นคือ เราต้องหลีกเลี่ยงการแสดงสิ่งที่ไม่แน่นอนว่า เป็นสิ่งที่แน่นอน

          กระนั้นก็ดี เรามิควรก้าวพลาดไปในทิศทางตรงกันข้ามอย่างสุดขอบ ซึ่งมักจะเกิดขึ้นบ่อย ๆ ดังที่มีกล่าวไว้ในจดหมายถึงชาวฮีบรู ความว่า “ความเชื่อคือความแน่ใจในสิ่งที่เราหวังไว้เป็นความรู้สึกมั่นใจว่า สิ่งที่มองไม่เห็นนั้นมีจริง” (ฮบ. 11:1)

          แม้ว่าเรายังมิรู้ทั้งหมด แต่เราก็มีความแน่ใจและความมั่นใจ

          เมื่อเราอบรมเด็ก ๆ เยาวชน และคนหนุ่มสาว ขออย่าให้เราสอนเรื่องความเชื่อในความหมายเชิงปฏิเสธมากเกินไป คือ เหมือนสิ่งที่รู้ไม่ได้โดยสิ้นเชิง หรือเหมือนความมืดบอดชนิดหนึ่งในโลกที่มืดสนิท

          แต่ขอให้พวกเราแสดงให้พวกเขาเห็นว่า การแสวงหาที่สุภาพถ่อมตน แต่กล้าหาญของผู้ที่มีความเชื่อนั้นมิได้มีจุดเริ่มต้นจากความว่างเปล่า จากการหลอกตนเอง จากความคิดเห็นที่ผิดหลง หรือจากความไม่แน่นอน แต่เป็นการแสวงหาเกี่ยวกับพระวาจาของพระเจ้า ผู้ไม่ทรงถูกหลอก และไม่ทรงหลอกลวง

         ความเชื่อนี้ได้รับการเสริมสร้างอย่างไม่หยุดยั้งบนศิลาที่ไม่สั่นคลอนของพระวาจา

         มันเป็นการแสวงหาแบบโหราจารย์ที่เดินตามดาวมา (เทียบ มธ. 2:1) เป็นการแสวงหาแบบที่ปัสคาลได้เขียนไว้อย่างลึกซึ้ง โดยอ้างคำพูดของนักบุญออกุสตินว่า “ท่านก็คงไม่เสาะแสวงหาเรา ถ้าท่านไม่พบเราก่อน”

         จุดหมายประการหนึ่งก็คือ การมอบความเชื่อแบบซื่อ ๆ ง่าย ๆ แต่มั่นคงให้แก่ผู้เรียนคำสอนรุ่นเยาว์ ซึ่งจะช่วยให้พวกเขาเสาะแสวงหาที่จะรู้จักพระเจ้าให้มากและดียิ่งขึ้น

— นักบุญสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2
Catechesi Tradendae (การสอนคำสอนในยุคปัจจุบัน), ข้อ 60