วันที่ ๑๔ ตุลาคม
นักบุญกัลลิสตุส ที่ ๑, พระสันตะปาปา
Saint Callistus I, Pope
องค์อุปถัมภ์: คนงานสุสาน
พระสันตะปาปากัลลิสตุสที่ ๑ เป็นนักบุญและมรณสักขี ท่านเป็นต้นเหตุของความขัดแย้งสำคัญที่คงอยู่เกือบ ๒๐ ปี ทั้งนี้ เพราะท่านเลือกหนทางแห่งพระเมตตาของพระเจ้าในการบริหารของท่าน ต้นแบบการเป็นผู้นำและการเป็นมรณสักขีของท่านในปี ๒๒๒ ได้ยืนยันถึงความศักดิ์สิทธิ์ของพระสันตะปาปาในยุคแรกของพระศาสนจักรท่านนี้
เนื่องจากไม่มีงานเขียนชีวประวัติของท่านหลงเหลืออยู่ นักประวัติศาสตร์ต้องอาศัยเรื่องเล่าจากบุคคลร่วมสมัย คือ ฮิปโปลีตุส (Hippolytus) แห่งโรม แม้ฮิปโปลีตุสจะกลับคืนดีกับพระศาสนจักรและได้รับประกาศเป็นมรณสักขี แต่ท่านก็เป็นปากเสียงต่อต้านการเป็นสันตะปาปาของกัลลิสตุสและผู้สืบทอดตำแหน่งอีก 3 คน อย่างไรก็ตาม เรื่องเล่าถึงชีวิตกัลลิสตุสและสมณสมัยของท่านก็ได้ให้รายละเอียดที่สำคัญแก่เรา
ตามคำเล่าของฮิปโปลีตุส กัลลิสตุส ซึ่งปีเกิดไม่ทราบแน่นอน ทำงานเป็นผู้รับใช้ในบ้านของผู้มีตำแหน่งสูงของโรมัน และได้รับผิดชอบธุรกิจธนาคารของเจ้านาย แต่เมื่อธนาคารล่ม เขาก็ถูกป้ายความผิด จึงพยายามหลบหนี เมื่อถูกจับตัวได้ ก็ถูกส่งตัวไปทำงานแรงงานในโรม
เหตุการณ์เลวร้ายยิ่งขึ้น เมื่อต่อมา กัลลิสตุสถูกส่งไปตัวทำงานในเหมือง อาจเพราะเป็นต้นตอสร้างความวุ่นวายต่อสาธารณะ ตามคำเล่าของฮิปโปลีตุส อย่างไรก็ตาม กัลลิสตุสอาจถูกตัดสินเช่นนั้นเพียงเพราะท่านเป็นคริสตชน ภายหลัง ท่านถูกปล่อยตัวออกมาพร้อมกับบรรดาผู้มีความเชื่อโดยการดำเนินการของพระสันตะปาปาเซนต์วิกตอร์ ที่ ๑
ในสมัยของพระสันตะปาปาองค์ต่อมา คือ เซฟรีนุส (Zephyrinus) กาลิสตุสเป็นสังฆานุกร และผู้ให้คำปรึกษาพระสันตะปาปาเรื่องความขัดแย้งทางเทววิทยา นอกนั้น ท่านยังเป็นผู้ดูแลสุสานของคริสตชนชาวโรมัน (ซึ่งยังคงมีชื่อตามชื่อท่านในทุกวันนี้ว่า "สุสานนักบุญกัลลิสตุส") เมื่อเซฟรีนุสสิ้นพระชนม์ในปี ๒๑๙ กัลลิสตุสจึงสืบทอดตำแหน่งพระสันตะปาปา
ฮิปโปลีตุส ผู้เป็นนักเทววิทยาที่เคร่งครัด กล่าวหาพระสันตะปาปากัสลิสตุสที่เห็นอกเห็นใจพวกเฮเรติก เขาไม่เห็นด้วยที่พระองค์ประกาศว่าแม้แต่คนบาปหนักที่สุดก็ยังสามารถได้รับการอภัยเมื่อสารภาพบาปอย่างจริงใจ การยืนยันถึงความเมตตาของพระเจ้ายังเป็นที่สะดุดแก่แตร์ตูเลียน (Tertullian) ผู้เป็นเสาหลักของคริสตชนในแอฟริกาเหนือ ซึ่งแยกตัวออกจากศาสนจักรที่เมืองคาร์เธจ เขามีความเห็นว่ามีบาปบางประการที่สาหัสรุนแรงเกินกว่าที่จะรับอภัยได้โดยการสารภาพบาป
หนึ่งในบาปที่ฮิปโปลีตุสกล่าวหากัลลิสตุสที่ยอมอนุญาตให้อภัยได้ คือเรื่องเพศสัมพันธ์นอกสมรส และการคุมกำเนิดตามวิธีของคนยุคนั้น นี่เป็นความผิดที่พระสันตะปาปาไม่ควรอภัย แต่พระองค์ก็เต็มใจยกโทษให้ในกรณีที่ผู้ทำผิดต้องการกลับคืนดีกับพระศาสนจักร
กัลลิสตุสไม่สามารถโน้มน้าวให้ผู้ติดตามฮิปโปลีตุสยอมรับอำนาจของท่านในฐานะสันตะปาปาได้ในช่วงชีวิตของท่าน แต่ศาสนจักรคาทอลิกยืนยันถึงความถูกต้องและศักดิ์สิทธิ์ของพระสันตะปาปากัลลิสตุส ที่ ๑
