 | บทเรียนที่ 1 เดือนสิงหาคม 1996 หัวข้อเรื่อง โมเสส บุรุษผู้นำ จุดมุ่งหมาย เพื่อให้นักเรียนตระหนักถึงลักษณะเด่นของความเป็นชาย คือ การเป็นผู้นำตามแบบอย่างของโมเสส กล้ารับความจริง เสียสละ กล้าหาญ และศรัทธายึดมั่น |
ขั้นที่ 1 กิจกรรม
ระดมพลังสมองเรื่อง ลักษณะของ “ผู้นำดีที่ตนชอบ” และ “ผู้นำไม่ดีที่ตนไม่ชอบ”
ครูเขียนหัวข้อทั้งสองบนกระดานดำ แล้วให้ผู้เรียนช่วยกันบอกลักษณะตามหัวข้อนั้น ๆ ดังตัวอย่างต่อไปนี้
ผู้นำดีที่ตนชอบ ผู้นำไม่ดีที่ตนไม่ชอบ
กล้าหาญ บงการ ออกคำสั่ง
เก่ง อวดดี
เสียสละ จองหอง
มีน้ำใจ กล้าบ้าบิ่น
กล้ารับความจริง บ้าอำนาจ
อดทน เข้มงวด
เข้มแข็ง เห็นแก่ตัว
มีไหวพริบ ลำเอียง
เป็นประชาธิปไตย เผด็จการ
ศรัทธายึดมั่น ดุดัน โหดร้าย
เมตตากรุณา หุนหันพลันแล่น
ฉลาดรอบคอบ ฯลฯ
รับฟังผู้อื่น
ฯลฯ
หมายเหตุ สำหรับเด็กเล็ก ให้ระดมพลังสมองโดยใช้หัวข้อ “หัวหน้าชั้น” แทน
ขั้นที่ 2 วิเคราะห์
ครูนำนักเรียนให้ช่วยกันเลือกเฟ้นลักษณะของ “ผู้นำดีที่ตนชอบ” สัก 4 ลักษณะที่จำเป็นที่สุดในการเป็นผู้นำที่ดีนั้น
(เช่น กล้ารับความจริง เสียสละ กล้าหาญ ศรัทธายึดมั่น ตามแบบอย่างของโมเสส)
ครูขยายความลักษณะทั้ง 4 ว่าเป็นอย่างไร เช่น
โมเสส กล้ารับความจริงว่าตนเป็นลูกชาวยิว ไม่ใช่เจ้าชายอียิปต์ แม้ว่าการยอมรับดังกล่าวจะนำความสูญเสียยศศักดิ์และภัยพิบัติมาให้
โมเสส เสียสละยศศักดิ์ ความสะดวกสบายในวังอียิปต์ ไปเร่ร่อนในถิ่นทุรกันดารเพื่อนำชาวอิสราแอลไปสู่แผ่นดินแห่งพระสัญญา
โมเสส กล้าหาญ ไปปรากฏตัวต่อหน้ากษัตริย์ฟาโรห์แห่งอียิปต์ เพื่อขอให้ปล่อยชาวอิสราแอลไปให้พ้นการเป็นทาส โดยไม่เกรงกลัวใด ๆ ทั้งสิ้น
โมเสส ศรัทธายึดมั่นในพระเป็นเจ้า ยอมรับพระบัญชาให้เป็นผู้นำชาวอิสราแอลออกจากประเทศอียิปต์และนำไปสู่แผ่นดินแห่งพระสัญญา ทั้ง ๆ ที่ไม่ทราบจุดหมายปลายทาง และต้องฟันฝ่าอุปสรรคนานัปการ
สรุป จึงสมควรแล้วที่จะยกย่องโมเสสให้เป็นบุรุษผู้นำ ให้เป็นเยี่ยงอย่างแก่บุรุษอื่น ๆ
ขั้นที่ 3 คำสอน
1. โมเสส แปลว่า “ผู้รอดจากน้ำ” มีนิสัยสุภาพอ่อนโยนและขี้อาย แต่เมื่อรับทราบสาถนะของตนว่าเป็นชาวยิวและเห็นพี่น้องชาวยิวถูกรังแกก็กล้าแสดงตัวปกป้องโดยไม่ลังเลใจ พระเป็นเจ้าทรงหมายมั่นปั้นมือไว้แล้ะวที่จะให้โมเสสเป็นผู้นำชาวอิสราแอลจากประเทศอียิปต์ จึงทรงบันดาลให้ท่านรอดตายจากน้ำ และเมื่อโมเสสเองก็มีความพร้อมที่จะรับหน้าที่นี้ แผนการไถ่กู้ชาวอิสราแอลของพระเป็นเจ้าก็เริ่มต้นขึ้นในตัวโมเสสนี้ และแล้วสิ่งต่าง ๆ ก็ตามมา คือ การตามล้างผลาญของกองทัพอียิปต์ ธรรมชาติอันโหดร้ายของถิ่นทุรกันดาร ความดื้อรั้นหัวแข็งของชาวอิสราแอล ทั้งหมดนี้ก็เป็นเครื่องพิสูจน์อย่างดีถึงความเป็นผู้นำของโมเสส บางครั้งท่านรู้สึกท้อ หมดกำลังใจ อยากหลบลี้หนีหน้าไปให้พ้น แต่เพราะศรัทธายึดมั่นที่ท่านมีต่อพระเป็นเจ้า และความผูกพันกับชาวอิสราแอลพี่น้องร่วมชาติ ท่านก็สละความเห็นแก่ตัว ยอมแบกภาระผู้นำต่อไปจนกระทั่งสามารถนำชาวอิสราแอลมาถึงเขตแดนแผ่นดินแห่งพระสัญญา ท่านเห็นชาวอิสราแอลเข้าสู่แผนดินนั้น แต่ตัวท่านเองไม่ได้เข้าไป ท่านสิ้นชีวิตที่เขตแดนโมอับและถูกฝังไว้ที่หุบเขาที่นั่น แม้กระทั่งที่ฝังศพของท่านก็ไม่มีใครรู้ว่าอยู่ที่ไหน นี่แหละคือโมเสส บุรุษผู้นำที่เสียสละอย่างแท้จริง
2. พระเยซูคริสต์ คือ โมเสสของชาวอิสราแอลใหม่ ได้แก่บรรดาคริสตชนทั้งหลายนั่นเอง พระองค์ทรงนำเราผ่านทะเลแดง คือศีลล้างบาป พ้นจากการเป็นทาสของปีศาจ และยังทรงนำทางเราต่อไปผ่านถิ่นทุรกันดาร คือโลกยุคโลกาภิวัตน์นี้ จนกว่าจะบรรลุถึงแผ่นดินแห่งพระสัญญา คือ สวรรค์นิรันดรและเพื่อให้สำเร็จตามแผนการนี้ พระเยซูคริสต์ก็ได้สิ้นพระชนม์บนภูเขากัลป์วารีโอ และถูกฝังไว้ในคูหาครบสามวันพวกศิษย์กลับไปดูก็พบคูหาว่างเปล่า ไม่รู้ว่าพระองค์หายไปไหน หลายคนเกิดความท้อแท้ใจหมดหวัง ดีที่พระเยซูคริสต์ทรงปรากฏมายืนยันว่าพระองค์กลับคืนพระชนม์แล้ว พวกศิษย์จึงกลับมีชีวิตชีวาขึ้นมาใหม่จึงสามารถพูดได้ว่า โมเสสคือบุรุษผู้นำทางของพระเยซูคริสต์ ซึ่งเป็นบุรุษผู้นำที่แท้จริงโดยพระธรรมชาติของพระองค์
3. ชายเป็นจำนวนมากแข่งขันกันเป็นผู้นำในสังคม เช่น เป็นผู้แทนราษฎร เป็นรัฐมนตรี เป็นกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเป็นสิ่งที่ดี ควรสนับสนุน สำหรับชายที่เป็นคริสตชนด้วยแล้ว ยิ่งต้องก้าวออกมาเป็นผู้นำอย่างสง่าผ่าเผย ทั้งในสังคมบ้านเมืองและในสังคมศาสนาพระศาสนจักรหลังสังคายนาวาติกันที่ 2 เรียกร้องให้คริสตชนฆราวาสเข้ามามีบทบาทในพระศาสนจักรให้มากขึ้น หมายถึงคริสตชนฆราวาสทุกคน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งคริสตชนฆราวาสชาย เราจะเห็นว่าพระศาสนจักรท้องถิ่นได้แก่วัดวาอารามต่างๆ ได้อาศัยชายผู้มีน้ำใจดีมากมายมาช่วยงานในหลายด้าน ทำให้เกิดความเลื่อมใสและชื่นชม แต่ก็ยังไม่เพียงพอ คริสตชนชายของเราส่วนใหญ่ยังเป็นพลังเงียบ คือพอใจในบทบาทการเป็นผู้ตามมากกว่าการเป็นผู้นำ พอใจในการเป็นผู้รับความคิดเห็นมากกว่าการเป็นผู้แสดงความคิดเห็นผู้แทนชมรมสภาอภิบาลวัดเขตสังฆมณฑลราชบุรี ได้เดินทางไปดูงานสภาอภิบาลวัดที่อาสนวิหารเมืองโกตา กินาบารู รัฐซาบาห์ ประเทศมาเลเซีย เมื่อ 27-30 เมษายน 1996 นี้ และได้สัมผัสภาพและเรื่องราวอันน่าประทับใจของฆราวาสที่นั่น เป็นต้น ฆราวาสชายที่แสดงบทบาทผู้นำวัดเคียงข้างกับพระสงฆ์อย่างออกหน้าออกตาและมีชีวิตชีวาฆราวาสเหล่านั้นล้วนเป็นอาสสมัคร เข้ามาโดยสำนึกในความเป็นคริสตชนชายของตน บทบาทในพิธีกรรมมิสซา ซึ่งพระสงฆ์ทำหน้าที่เป็นประธานสมชื่อ อื่น ๆ ฆราวาสรับไปทำด้วยความพรึบพรับคึกคักเร้าใจชวนศรัทธา บทบาทในการดำเนินงานโรงเรียนคริสต์ศาสนาวันอาทิตย์สำหรับเยาวชน เด็กๆ บทบาทในการทะนุบำรุงรักษาวัด ฯลฯ พวกเขาแบ่งปันประสบการณ์การเป็นผู้นำอย่างระทึกใจ และขนานนามตนเองว่าเป็นผู้ร่วมงานกับพระสงฆ์ด้วยความภาคภูมิใจ
ขั้นที่ 4 ปฏิบัติ
ก. ข้อควรจำ
1. ลักษณะผู้นำของโมเสส คือ กล้ารับความจริง เสียสละ กล้าหาญ และศรัทธายึดมั่นในพระเจ้า
2. พระเยซูคริสต์ทรงเป็นผู้นำชาวอิสราแอลใหม่ คือ บรรดาคริสตชนทั้งหลาย
3. คริสตชนฆราวาสเป็นจำนวนมากสำนึกในบทบาทการเป็นผู้นำของตน อาสาออกมาร่วมงานกับพระสงฆ์ด้วยความขยันขันแข็งและภาคภูมิใจ
ข. กิจกรรม
“เติมคำในช่องว่าง”
ครูแจกระดาษที่เตรียมมาให้ผู้เรียนคนละแผ่น ให้เติมคำลงในช่องว่างให้ถูกต้อง
ตัวอย่าง เช่น ผู้นำต้องกล้า................
ผู้นำต้องยอม...............
ผู้นำต้องไม่เห็น...........
ผู้นำต้องเสีย................
ผู้นำต้องอดทน............
หรือจะใช้กิจกรรม “อักษรไขว้” ก็ได้ โดยนำลักษณผู้นำมาไขว้กัน
ค. การบ้าน
ให้ผู้เรียนค้นคว้าประวัติของโมเสสจากพระคัมภีร์หรือผู้รู้ เขียนเป็นรายงานประมาณ 1 หน้ากระดาษนำมาส่งครู แล้วเอากลับไปติดไว้ที่บ้าน
